membran prosesler
Membranların, su arıtma sistemlerinde ciddi olarak kullanımı 1960 ‘lı yıllardan sonra gündeme gelmiştir. Fakat, membranlarla ilgili ilk bilimsel çalışmalar 18. yüzyıla dayanmaktadır. Abbe Nolet osmosis sözcüğünü 1748’de suyun bir diyafram arasından geçirgenliğini tanımlamak için kullanmıştır. 19. yüzyıl boyunca ve 20. yüzyılın başlarında membranların endüstriyel veya ticari bir kullanımı olmamıştır. 1906’da Bechhold dereceli gözenek boyutları olan nitrosellüloz membran hazırlama tekniği geliştirince, 1930’ların başlarında mikroporoz membranların kullanımı ticari olarak mümkün olmuştur. Sonraki 20 yıl içinde bu ilk mikrofiltrasyon membran teknolojisi başka polimerlerle, özellikle selüloz asetatla membran hazırlanmasına kadar gelişmiş ve İkinci Dünya Savaşı’nın sonunda içme suyunun membran filtrasyonuyla ilk kayda değer uygulamaları başlamıştır. 1960 yılına doğru modern membran biliminin elemanları geliştirilmiştir.
Ancak bu yıllarda, membranların dünya çapında kullanımını engelleyen dört problem vardı. Bunlar, membranlar güvenilir değildi, çok yavaştı, çok az seçiciydi ve çok pahalıydı.[13]
Membran ayırma uygulamasını laboratuvardan endüstri proseslerine taşıyan buluş, 1960’ların başında Loeb ve Sourirajan tarafından keşfedilen ve o dönemde var olan membranlara göre 10 kat daha yüksek akıya sahip ters osmoz membranları olmuştur. Bu buluş, ters osmoz teknolojisini pratik bir teknoloji haline getirmiş ve zamanla daha da geliştirilerek ticari hale gelmiştir.[13]
1960-1980 arasındaki 20 yıl boyunca membran teknolojisinde çok büyük değişimler olmuştur. Orijinal Loeb-Sourirajan membran teknolojisinin üzerine son derece ince ve yüksek performanslı membranlar üretmek için başka teknolojiler geliştirilmiştir. Membran stabilitesini artıran spiral sargılı, boşluklu elyaf, kapilar ve plak ve çerçeve modüller halinde membranları düzenleme yöntemleri geliştirilerek 1980’lere doğru mikrofiltrasyon, ultrafiltrasyon, ters osmoz ve elektrodiyaliz prosesleri dünyada bir çok büyük tesiste kurulmuştur [13]. Hala, diğer membran proseslerin geliştirilmesine ve spesifik alanlarda faydalı kullanımlarına ağırlık verilmekte ve çalışmalar yapılmaktadır. Günümüzde membran prosesler, ağırlıklı olarak içme ve kullanma suyu temini, metalurji, kağıt ve karton, tekstil, ilaç, otomotiv, biyoteknoloji ve kimya endüstrilerinin yanısıra, proses suyu üretmek, su içindeki değerli maddeleri geri kazanmak veya buhar kazanlarına tamamlama suyu hazırlamak için tercih edilen bir proses konumundadır.
